Γράφει η Δήμητρα Αιγινίτη.
Εστιάζοντας στην ενδυνάμωση του θεραπευόμενου, του δίνεται η ευκαιρία να αναγνωρίσει τις ανάγκες και τις επιθυμίες του, ενώ παράλληλα ανοίγει τον δρόμο για μια ουσιαστική συζήτηση πάνω στις αλλαγές που θέλει να επιφέρει. H Κινητοποιητική Συνέντευξη (Motivational Interviewing)αξιοποιεί στοχευμένες ερωτήσεις που βοηθούν τον θεραπευόμενο να συνδεθεί με τους προσωπικούς του λόγους για αλλαγή, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύεται και ενισχύεται το κίνητρο του για ενεργό δράση.
Η Τέχνη της Κινητοποιητικής Συνέντευξης
Η Κινητοποιητική Συνέντευξη (Motivational Interviewing) είναι μια αποτελεσματική μέθοδος για την ενίσχυση της εσωτερικής κινητοποίησης των ατόμων προς την αλλαγή. Τα τελευταία χρόνια μια νέα τεχνική κλινικής παρέμβασης φαίνεται να βοηθά στην εξάλειψη των «αντιστάσεων», οδηγώντας στην επιθυμητή αλλαγή. Η Κινητοποιητική Συνέντευξη, που αναπτύχθηκε από τους Miller και Rollnick (2010), είναι μια μη δομημένη, συνεργατική μορφή συνομιλίας που καθοδηγείται από τις προσπάθειες του θεραπευτή να διερευνήσει μαζί με τον πελάτη/θεραπευόμενο τους λόγους για αλλαγή. Αφορά στη βοήθεια απελευθέρωσης των ανθρώπων από την αμφιθυμία (ανάμεικτα συναισθήματα), η οποία τους εγκλωβίζει σε επαναληπτικούς κύκλους ηττοπαθούς, ματαιωτικής, αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς.
Eίναι μια προσέγγιση ανοιχτής επικοινωνίας που χρησιμοποιείται σε ψυχοθεραπευτικά πλαίσια για να βοηθήσει τους ανθρώπους να ενισχύσουν τα εσωτερικά κινητρά τους και να δεσμευτούν σε θετικές αλλαγές. Εστιάζει στη συνεργασία, τον σεβασμό για την αυτονομία του ατόμου και τη χρήση ενσυναίσθησης. Πρόκειται για μια προσωποκεντρική οπτική, επικεντρωμένη, δηλαδή, στον θεραπευόμενο, με έμφαση στην οικειοθελή τροποποίηση της συμπεριφοράς του και στην άποψη ότι η ευθύνη για τις αποφάσεις και τα αποτελέσματα της αλλαγής ανήκει στον ίδιο το θεραπευόμενο.
Η Κινητοποιητική Συνέντευξη (ΜΙ) έχει σχεδιαστεί, ουσιαστικά, για να δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να αλλάζουν, αναδεικνύοντας το δικό τους νόημα, τη σημασία και ικανότητα αλλαγής. Βασίζεται στο σεβασμό και σε ένα τρόπο συναναστροφής με ανθρώπους που διευκολύνει τη φυσική διαδικασία αλλαγής και τιμά την αυτονομία του ατόμου. Πλαισιώνεται κυρίως ως μέθοδος επικοινωνίας και όχι ως παρέμβαση και μπορεί να χρησιμοποιηθεί, είτε μόνη της, είτε σε συνδυασμό με άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις. Ενισχύει τα προσωπικά κίνητρα και τη δέσμευση για έναν συγκεκριμένο στόχο, εκμαιεύοντας και διερευνώντας τους λόγους αλλαγής του ίδιου του ατόμου, μέσα σε μια ατμόσφαιρα αποδοχής και ενσυναίσθησης.
Η Δύναμη του Διερευνητικού Διαλόγου
Η Κινητοποιητική Συνέντευξη (MI) είναι βραχύχρονης διάρκειας, και έχει βρεθεί ότι είναι αποτελεσματική σε ένα ευρύ φάσμα δυσλειτουργικών συμπεριφορών προερχόμενων από αμφιθυμικές συμπεριφορές. Οι Miller και Rollnick (2010) όρισαν για πρώτη φορά τα συστατικά ενός εννοιολογικού πλαισίου τεσσάρων μερών: 1) έκφραση ενσυναίσθησης, μέσω αποδοχής και αντανακλαστικής ακρόασης, 2) ενίσχυση της αυτοαποτελεσματικότητας (πίστη ενός ατόμου στην ικανότητα που έχει να αντιμετωπίσει ή και να εκτελέσει επιτυχώς ένα έργο), 3) ανάπτυξη απόκλισης (ο θεραπευόμενος και όχι ο θεραπευτής παρουσιάζει τα επιχειρήματα για αλλαγή- η αλλαγή προκύπτει από την απόκλιση, μεταξύ παρούσας συμπεριφοράς και σημαντικών προσωπικών στόχων ή αξιών), 4) συμπόρευση με την αντίσταση (υποστήριξη της αμφιθυμίας), δηλαδή, ο θεραπευτής ενθαρρύνει τη συζήτηση και την αυτο-εξερεύνηση.
Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται:
- Εξαρτήσεις (αλκοόλ, ουσίες, κ.λπ.)
- Αλλαγή συμπεριφορών που σχετίζονται με την υγεία (π.χ. άρνηση λήψης φαρμακευτικής αγωγής, διακοπή καπνίσματος, απώλεια βάρους)
- Ψυχολογική υποστήριξη σε περιπτώσεις μείζονας κατάθλιψης ή διάχυτου άγχους
- Βελτίωση διαπροσωπικών σχέσεων
- Ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και της λήψης αποφάσεων
Η Κινητοποιητική Συνέντευξη αποτελεί μια ιδιαίτερα χρήσιμη μέθοδος παρέμβασης, ένα ισχυρό ψυχοθεραπευτικό εργαλείο, για την αντιμετώπιση της αμφιθυμίας ή/και απροθυμίας να αλλάξει κανείς, που συνήθως βασίζονται στο φόβο. Μέσα από μια συνεργατική και μη κατευθυντική προσέγγιση, ο θεραπευτής, με ενεργητική και αναστοχαστική ακρόαση και ενσυναίσθηση, βοηθά τον θεραπευόμενο να αποσαφηνίσει τις αξίες και τους στόχους του, να εξερευνήσει και να διαχειριστεί τα ανάμεικτα συναισθήματα του, ενισχύοντας παράλληλα την αυτοπεποίθησή του, ώστε να προχωρήσει σε ουσιαστικές αλλαγές, οδηγώντας τον σταδιακά προς τη βελτίωση της ζωής του.
*Απαγορεύεται ρητώς η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς αναφορά στην πηγή και έγγραφη άδεια της υπεύθυνης της ιστοσελίδας www.aiginiti.gr
Βιβλιογραφική Αναφορά
- Miller. R. W., & Rollnick, S. (2010). Κινητοποιητική Συνέντευξη. Προετοιμάζοντας Ανθρώπους για Αλλαγή. Αθήνα: Ιατρικές Εκδόσεις Λίτσας
